بهبودی از دیابت نوع 2 می تواند اندازه و شکل پانکراس را به حالت طبیعی باز گرداند
22سپتامبر 2020- در سال 2019، تحقیقات نشان داد که بهبودی از دیابت نوع 2 با کاهش وزن شدید می تواند توانایی تولید انسولین در لوزالمعده را به همان سطح افرادی که هرگز به این بیماری مبتلا نشده اند، بازگرداند. اکنون، تحقیقات جدیدی که در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعه دیابت (EASD) ارائه شد، برای اولین بار نشان داد که بهبودی از دیابت نوع 2 همچنین می تواند لوزالمعده را به اندازه و شکل طبیعی خود بازگرداند.
پرفسورRoy Taylor ، از دانشگاه نیوکاسل و رهبر این تحقیق، گفت: تحقیقات قبلی ما بازگشت به کنترل طبیعی گلوکز در طولانی مدت را نشان داد، علیرغم نشان دادن بازگشت توانایی تولید طبیعی انسولین توسط لوزالمعده، برخی از کارشناسان همچنان ادعا می کردند که این صرفا " دیابت به خوبی کنترل شده" است. با این حال، یافته های جدید ما تغییر در اندازه و شکل لوزالمعده را تایید کرد، که شواهد قانع کننده ای برای بازگشت پانکراس به حالت طبیعی است.
وی در ادامه توضیح داد: مقادیر زیاد انسولین باعث رشد بافت ها یا حداقل حفظ اندازه آنها می شود. به طور معمول، در داخل پانکراس مقدار انسولین موجود بعد از غذا بسیار زیاد است. اما در دیابت نوع 2 این اتفاق نمی افتد. مطالعه ی جدید ما، این اثر مستقیم از انسولین را در بازگشت لوزالمعده به اندازه ی طبیعی، پس از بهبودی از دیابت نوع 2 نشان داد.
از هر 11 نفر از جمعیت بزرگسال جهان یک نفر به دیابت مبتلا می باشد (415 میلیون نفر) و متاسفانه این آمار در حال افزایش است. دیابت نوع 2 با افزایش بیش از حد گلوکز(نوعی قند) در خون ایجاد می شود که ناشی از عدم تولید کافی انسولین (هورمونی که تجزیه گلوکز به انرژی در سلول ها) توسط لوزالمعده به همراه مقاومت به انسولین است.
مطالعات تصویربرداری قبلی کاهش اندازه و شکل غیر طبیعی لوزالمعده را در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 نشان داده است. اما اینکه آیا این ناهنجاری ها بیش از آنکه منجر به آن شده باشد، نتیجه آن بوده است، تاکنون ناشناخته بود.
در این مطالعه، اندازه ی پانکراس و میزان چربی و بی نظمی مرزهای پانکراس در 64 شرکت کننده از کارآزمایی بالینی بهبودی از دیابت DiRECT[1]و 64 فرد کنترل بدون دیابت نوع 2 با مطابقت سن، جنس و وزن، برای بیش از 2 سال با استفاده از یک اسکن MRI ویژه اندازه گیری گردید. عملکرد سلولهای بتا - کلید توانایی بدن در ساخت و آزاد سازی انسولین- نیز ثبت شد.
افرادی که نتیجه ی بهبودی از دیابت را با کارآزمایی بالینی DiRECT بدست آورده بودند، که ما آنها را پاسخ دهندگان می نامیم، بر اساس تعریف کسانی بودند که بدون نیاز به مصرف هیچ یک از داروهای کاهنده ی قند خون، سطح هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) آنها کمتر از 6.5 درصد و قند خون ناشتای آنها كمتر از 7.0 میلی مول بر لیتر، شده بود.
در ابتدای مطالعه، متوسط حجم پانکراس افراد دیابتی در مقایسه با گروه شاهد بدون دیابت 20٪ کمتر بود (64 سانتی متر مکعب در مقابل 80 سانتی متر مکعب) ، و مرزهای لوزالمعده در افراد دیابتی نامنظم تر بود.
بعد از 5 ماه کاهش وزن، بدون توجه به بهبودی از دیابت، اندازه ی پانکراس بدون تغییر بود (63 سانتی متر مکعب تا 64 سانتی متر مکعب برای پاسخ دهندگان و 59 سانتی متر مکعب تا 60 سانتی متر مکعب برای افراد غیر پاسخ دهنده). با این حال، پس از 2 سال، لوزالمعده ی پاسخ دهندگان به طور متوسط در حدود یک پنجم اندازه ی خود (از 63 سانتی متر مکعب به 76 سانتی متر مکعب) رشد کرد در حالیکه رشد لوزالمعده ی افراد غیر پاسخ دهنده حدود یک دوازدهم (از 59 سانتی متر مکعب به 64 سانتی متر مکعب) بود.
علاوه بر این، مقدار قابل توجهی چربی از چربی انباشته شده در لوزالمعده ی پاسخ دهندگان (1.6 درصد) در مقایسه با غیر پاسخ دهندگان (حدود 0.5 درصد) در طول دوره مطالعه کاهش یافته بود و مرزهای لوزالمعده به شکل طبیعی باز گشته بود.
به طور مشابه، عملکرد سلولهای بتا فقط در پاسخ دهندگان، بهبودی زودهنگام و مداومی را نشان داد. پس از 5 ماه کاهش وزن، میزان انسولین ساخته شده توسط پاسخ دهندگان افزایش یافت و در طی 2 سال حفظ شد، اما تغییری در میزان انسولین در افراد غیر پاسخ دهنده مشاهده نشد.
پروفسور تیلور گفت: یافته های ما ارتباط بین بافت اصلی لوزالمعده که شیره های گوارشی می سازد و بافت بسیار کوچکتر که انسولین می سازد را اثبات کرد. این نتایج امکان پیش بینی دیابت نوع 2 در آینده را با اسکن لوزالمعده فراهم می کند.
او افزود: تمام تحقیقات ما بر افراد مبتلا به دیابت نوع 2 که طی 6 سال گذشته به این بیماری مبتلا شده بودند، متمرکز بود. اگرچه برخی از افراد با دیابت طولانی تر می توانند به بهبودی دست یابند، روشن است که سلول های تولید کننده انسولین با گذشت زمان کمتر بهبود می یابند، ما باید دقیقاً دلیل این مسئله را کشف کنیم و راههایی برای بازیابی عملکرد این سلولها در دیابت نوع 2 طولانی مدت پیدا کنیم.
وی نتیجه گیری کرد که دیابت نوع 2 یک بیماری ساده است که وقتی چربی انباشته شده در بدن یک فرد بیش از توان بدن او برای مقابله با آن باشد، رخ می دهد. راه حل این مشکل بزرگ و در حال رشد دیابت نوع 2 ، در دست سیاستمداران است. قانون گذاری برای مقابله با غذاهایی با کالری بالا برای تغییر محیط زیست ضروری است.
با وجود این یافته های مهم، این مطالعه دارای محدودیت هایی است از جمله اینکه پیگیری فقط برای 2 سال انجام شد و مشاهدات از قبل برنامه ریزی نشده بود، بلکه به صورت گذشته نگر حاصل شد.
دکتر الیزابت رابرتسون ، مدیر تحقیقات در انجمن دیابت انگلیس، که بودجه این مطالعه را تأمین مالی کرد، گفت: آزمایش مهم DiRECT، انقلابی در تفکر ما در مورد دیابت نوع 2 ایجاد کرده است، ما دیگر آن را به عنوان یک بیماری مادام العمر برای همه در نظر نمی گیریم و می دانیم که بهبودی از آن امکان پذیر است و ما همچنان به کسب اطلاعات بیشتر در مورد بهبودی از دیابت نوع 2 ادامه می دهیم. این یافته های جدید به ایجاد تصویر واضح تری از زیست شناسی مکانیسم بهبود و چگونگی بازیابی سلامت پانکراس در اثر کاهش وزن کمک می کند. با این وجود، ما هنوز با سوالات بی پاسخ زیادی مواجه هستیم از جمله اینکه چرا بهبودی برای همه امکان پذیر نیست؟ همانطور که NHS انگلیس آزمایش خود را برای یک برنامه کنترل وزن با الهام از DiRECT آغاز می کند، مهم این است که ما به دنبال بررسی این سوالات باشیم تا امکان بهبودی از دیابت برای تعداد بیشتری از مردم فراهم شود.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2020-09-reveals-diabetes-remission-pancreas-size.html